Rob
Beenders

De afgelopen periode reageerden veel lokale bestuurders en inwoners dat ze geen bankautomaat in hun buurt hadden waardoor mensen zich afgesloten voelen om toegang tot cash te hebben. Er is een nieuw actieplan klaar dat de toegang tot cash wettelijk vastlegt. “Cash is voor veel mensen nog altijd heel belangrijk. Denk aan ouderen of mensen die minder goed met digitale technologie om kunnen of mensen die meer kiezen voor cash uit schrik voor phishing. Je moet altijd kunnen kiezen hoe je betaalt”, vult minister Rob Beenders aan.

Minder geldautomaten, minder toegang tot bankantoren

De voorbije jaren zijn er veel geldautomaten verdwenen. Zo zijn er tussen 2015 en 2022 ongeveer vier op de tien automaten verdwenen in ons land, 8.754 tegenover 5.479 machines. Dat maakt het voor mensen soms moeilijk om nog cash geld af te halen, zeker buiten de steden. Dat zorgt voor frustratie. Want mensen willen gewoon dichtbij hun geld kunnen.

Nieuw actieplan

Met het nieuwe actieplan pakt de regering dit probleem aan. En dat gebeurt op een heel duidelijke manier, namelijk met bindende wetgeving met 5 concrete maatregelen.

Maatregel 1: Cash wordt wettelijk beschermd
Er komt een wet die ervoor zorgt dat banken verplicht worden om voldoende geldautomaten te voorzien. Dat betekent: je moet redelijk makkelijk aan cash kunnen geraken, waar je ook woont. 

Concreet houdt dat in dat de situatie niet slechter mag worden dan in 2021. De filosofie van toen wordt verder gevolgd:

In stedelijke gebieden moeten mensen toegang hebben tot een ATM binnen 2 km afstand, in gemengde gebieden is dat 3 km en in landelijke gebieden 5 km.

Begin volgend jaar zal bepaald worden hoeveel geldautomaten er nog bijgeplaatst moeten worden om aan die doelstellingen te voldoen.

Maatregel 2: Banken krijgen meer verantwoordelijkheid
Banken kunnen niet zomaar beslissen om dienstverlening af te bouwen. Ze moeten mee zorgen dat cash beschikbaar blijft voor iedereen.

Maatregel 3: Geld afhalen in winkels wordt mogelijk
Een belangrijke verandering: je zal ook cash kunnen afhalen in winkels. Bijvoorbeeld wanneer je boodschappen doet. Dat maakt het makkelijker en dichterbij en zorgt voor meer toegang tot cash in de eigen buurt.

Maatregel 4: Betere en veiligere automaten, altijd bereikbaar
Geregeld duiken verhalen op van mensen die geen geld ontvangen uit een auromaat, ook al staat dit geregistreerd, of geld dat niet gestort wordt maar wel in de automaat werd ingebracht.
Geldautomaten moeten beter werken: ze moeten beschikbaar zijn, proper en veilig. Ook mensen met een beperking of ouderen moeten ze makkelijk kunnen gebruiken. 

Daarnaast moeten de bankautomaten ook telefonisch bereikbaar zijn tijdens de openingsuren. Vandaag de dag kan je bijvoorbeeld niemand contacteren als je op zondag een storing ontdekt in een automaat. Dat zorgt voor frustratie.  Dit gaat over alle bankautomaten, dus niet enkel die van Batopin. Op die manier kunnen mensen die problemen hebben met een transactie altijd iemand bereiken. “Dat is een belangrijke stap, want als een automaat bijvoorbeeld je geld inslikt, ben je volledig in paniek. Het kan niet de bedoeling zijn dat je op zo’n moment niemand kan bereiken”, vult Rob Beenders aan. Begin volgend jaar zouden alle automaten bereikbaar moeten zijn.

Maatregel 5: Controle en sancties
De overheid gaat controleren of de afspraken worden nageleefd. Doen banken dat niet? Dan kunnen er sancties volgen door de Economische Inspectie. 

Samen werken aan oplossingen

Ook andere spelers spelen een rol. Zo blijven bijvoorbeeld Bpost en andere aanbieders helpen om cash beschikbaar te houden, zeker op plaatsen waar weinig automaten zijn

Banken die niet in het Batopin-akkoord zitten, moeten ook hun eerlijke bijdrage doen. Op dit moment doen banken dat al, maar we bekijken of de huidige tarieven nog steeds genoeg zijn voor een eerlijke bijdrage. Als blijkt dat dat niet het geval is, zal er gewerkt worden aan een nieuw bijdragesysteem.

Het akkoord is bindend, zal gelden tot 2032 en is erna stilzwijgend verlengbaar. Alle acties moeten uitgevoerd worden tegen midden volgend jaar.

“Cash gaat over iets heel concreets in het dagelijks leven van mensen”, zegt minister Beenders. “Je geld moet gewoon bereikbaar zijn en blijven. Met dit plan zorgen we daarvoor”, besluit de minister.