Nieuwe wetgeving maakt energiecontracten vergelijken transparanter: “Sjoemelkortingen verdwijnen bij prijsvergelijkers, consumenten kunnen zo honderden euro’s besparen”
Energiecontracten zullen binnenkort veel transparanter, eerlijker en voordeliger worden voor consumenten. Door nieuwe wetgeving van minister van Consumentenbescherming, Rob Beenders, en minister van Energie, Mathieu Bihet, zullen energieleveranciers transparanter moeten communiceren over hun tarieven. “Veel energieleveranciers geven vaak sjoemelkortingen waardoor ze goedkoop lijken, maar dat helemaal niet zijn. Dat gaan we nu aanpakken zodat het energiecontract dat je kiest op basis van je verbruik altijd het goedkoopste zal zijn. Drie miljoen gezinnen kunnen zo tot 500 euro per jaar besparen op hun elektriciteitsfactuur”, vult minister Rob Beenders aan.
Mathieu Bihet, minister van Energie: “De energiefactuur mag geen breinbreker zijn. Met deze hervorming maken we ze begrijpelijker, eerlijker en eindelijk vergelijkbaar. Een consument die kan vergelijken, betaalt minder. Dat is onze inzet: een transparante markt die burgers versterkt en de energiefactuur betaalbaar houdt.”
België staat in de top drie van Europese landen die het meest veranderen van gas- en elektriciteitscontract. Cijfers tonen dat consumenten bewust omgaan met hun energiefactuur en via prijsvergelijkers op zoek gaan naar een nieuw energiecontract. In 2024 veranderde 20% van de Belgen van elektriciteitscontract en bijna 25% van gascontract.
Maar uit cijfers van de energieregulator CREG blijkt dat we, ondanks dat we veel veranderen van energiecontract, toch dikwijls terecht komen in een duur(der) energiecontract, zonder dat de consument dat beseft. Gebrek aan kennis van het lopende contract is een belangrijk probleem. Een kwart van de consumenten weet namelijk niet of ze een vast of een variabel contract hebben. Meer nog, een grote meerderheid van de consumenten (zo’n 70%) kent de productnaam van het lopend contract niet. Meer dan 50% van alle consumenten zit vandaag bij de 10 duurste producten op de markt en slechts een minderheid (een kleine 15%) bij de 10 goedkoopste producten. Consumenten denken dat ze in een goedkoop contract zitten, maar in de realiteit betalen ze honderden euro’s te veel.
Aanpak sjoemelkortingen in prijsvergelijkers
Uit cijfers van de CREG blijkt dat consumenten makkelijk tot 500 euro per jaar kunnen besparen als ze overstappen naar het juiste abonnement. Het probleem is echter dat energiecontracten helemaal niet transparant zijn en de consument, zelfs met de huidige prijsvergelijkers, nooit zeker is of de voorgestelde prijs ook wel effectief goedkoper is. “Dat komt omdat energieleveranciers op een slimme manier inspelen om de goedkoopste te zijn. Zo bieden ze bijvoorbeeld welkomstkortingen aan die oplopen tot 1000 euro. Maar de voorwaarden om die korting te krijgen, worden niet duidelijk gecommuniceerd waardoor je de indruk hebt dat de korting bij ondertekening van een nieuw contract al meteen start. Dat is vaak niet het geval. Zo worden in de simulatie van een nieuw contract zeer hoge kortingen van gemiddeld 30% verrekend in de jaarprijs van de voorschotten, terwijl in het detail staat dat ze pas verrekend worden na meer dan een jaar. Of je krijgt de korting enkel als je al je betalingen doet via domiciliëring en als je nooit een betaling mist”, zegt minister Beenders.
“In de praktijk zit je al in het tweede jaar van je contract voor je de prijs krijgt die wordt voorgesteld in de prijsvergelijker. En wordt een “welkomstkorting” pas verrekend na bijvoorbeeld 15 maanden. Dat is een ernstige misleiding van de consument. Want het is bijna onmogelijk om alle voorwaarden van de voorgestelde kortingen te vinden. Als consument denk je dat je de meest voordelige prijs betaalt, terwijl dit in de praktijk niet het geval is. Dat veranderen we. Door de nieuwe wetgeving kan een leverancier enkel een tarief voorstellen dat geldig is vanaf dag één en voor de hele duur van een nieuw contract”, vult de minister aan.
Voorwaardelijke (welkomst)kortingen
Voorwaarden van de promotie komen doorgaans neer op het volgende: “De promotie voor nieuwe klanten wordt pas toegekend na 12 ononderbroken maanden levering en wordt verrekend op de eerste afrekeningsfactuur die u na dat periode ontvangt, op voorwaarde dat u uw facturen tijdens de volledige duur van uw contract steeds op tijd hebt betaald en via domiciliëring.” Zeer hoge kortingen van gemiddeld 30%, bij de simulatie verrekend in de jaarprijs en de voorschotten, terwijl in het detail staat dat ze pas verrekend worden na meer dan een jaar.
Hoe zit het met de voorschotten in realiteit?
Wat als er aan 1 van de voorwaarden niet wordt voldaan: korting vervalt en producten tuimelen helemaal onderaan de lijst bij de duurste producten. Ook als je in de loop van de periode van product verandert, zelfs bij dezelfde leverancier. Dit is misleiding van de consument en een ernstig gebrek aan transparantie. Je moet al in de details gaan zoeken om alle voorwaarden te ontdekken. In de praktijk zit je als consument dus al in het 2e jaar levering alvorens je de welkomstkorting werkelijk krijgt.
In november 2025 worden bijvoorbeeld meer dan 80 verschillende elektriciteitsproducten aangeboden en meer dan 60 aardgasproducten. Het duurste aanbod bij elektriciteit is in november 2025 tot €300 duurder dan het goedkoopste, voor aardgas kan dat zelfs tot €470 oplopen. De keuze voor de consument wordt steeds complexer, zeker door kortingen met strenge en weinig transparante voorwaarden. Het gebrek aan transparantie neemt alleen maar toe en is het zo goed als onvermijdelijk dat consumenten foute, en dure keuzes maken. Door uniformering en vereenvoudiging van de voorstelling van de prijzen, het aan banden leggen van voorwaardelijke “sjoemelkortingen” en het gelijkstellen van de contractduur aan de prijsgarantie zal het aanbod aanzienlijk vereenvoudigen en makkelijker worden. Hierdoor kan een huishouden al honderden euro’s per jaar (in november 2025 tot €600 en meer voor elektriciteit en aardgas samen) besparen.
Nieuwe wetgeving
Via nieuwe wetgeving zullen alle Belgische consumenten een QR-code op hun energiefactuur krijgen waardoor ze via de CREG Scan op een heel eenvoudige manier kunnen checken of hun huidige contract te duur is. Als dat zo is, dan moet je veranderen van contract. Het kan ook zijn dat je huidig contract al goed is, dan moet je vooral niet veranderen.
De nieuwe wetgeving zal de energiecontracten veel eerlijker en transparanter maken. Energieleveranciers kunnen niet meer “spelen” met sjoemelkortingen om als eerste in de prijsvergelijker te staan met duurdere contracten dan worden voorgesteld. Op deze manier zal een consument makkelijk tot 500 euro per jaar kunnen besparen op zijn of haar energiecontract.
“De wetgeving start op 1 januari 2027, maar we roepen energieleveranciers nu al op om hun prijzen correct weer te geven, zonder kortingen die je pas na langer dan een jaar krijgt en waaraan strikte voorwaarden vasthangen. Voor alle duidelijkheid, kortingen mogen zeker blijven, maar als je spreekt over een welkomstkorting, hoor je die ook meteen te krijgen en niet pas over twee jaar”, besluit minister Beenders.