Rob
Beenders

Het meldpunt voor Eerlijke Concurrentie kreeg vorig jaar in totaal 7.873 meldingen binnen. Dat is bijna 9% meer dan in 2024 (7.231 meldingen). “De stijging toont aan dat meer mensen hun weg vinden naar het meldpunt. Dat is een goede zaak. Door burgers die sociale fraude melden, kunnen de sociale inspectiediensten snel en gericht optreden. Meldingen zorgen er ook voor dat nieuwe problemen worden blootgelegd zoals fraude met uitkeringen in de entertainmentsector of fraude door influencers”, vult minister van Sociale Fraudebestrijding, Rob Beenders aan.  

Het Meldpunt voor een Eerlijke Concurrentie is een website waar iedereen kan melden als er iets niet eerlijk gebeurt op het werk, zoals sociale fraude. Iedereen kan er gebruik van maken: gewone mensen, bedrijven, organisaties, steden en gemeenten. Je kan daar eenvoudig online een melding doen. Een melding maken, kan niet anoniem, maar je gegevens worden beschermd door de wet en kunnen niet zomaar worden gedeeld. Je krijgt eenvoudige vragen, zodat je kort en duidelijk kan uitleggen wat er aan de hand is.  

Vorig jaar waren er in totaal 7.873 meldingen. Die zijn te verdelen over volgende thema’s:  

• Zwartwerk en sluikwerk: 4.900
• Sociale Dumping: 157
• Inbreuken loon- en arbeidswetgeving: 416
• Domiciliefraude: 1.179
• Grensoverschrijdende fraude: 27
• Welzijn op het werk: 17
• Economische uitbuiting/mensenhandel: 99
• Arbeidsgerelateerde discriminatie: 24
• Carwash: 12
• Schijnzelfstandige: 70
• Schijnwerknemer: 4
• Platformeconomie: 7
• Verboden terbeschikkingstelling: 7
• Frauduleuze ziekte-attesten: 2
• Koerierdiensten: 1
• Kinderbijslag: 149
• Fiscaal zwartwerk (geen factuur): 399
• Andere: 403 

5.734 meldingen van het totaal aantal werden vorig jaar weerhouden. Dat is een stijging van dik 8% in vergelijking met 2024.  

Er kan nog een onderscheid gemaakt worden in wie een melding maakt. Zo ontving het meldpunt vorig jaar 7.604 meldingen van burgers, werknemers en ondernemingen. De meeste meldingen gingen over: 

• Zwartwerk en sluikwerk: 4.778, 
• Domiciliefraude: 1.162, 
• Inbreuken loon- en arbeidswetgeving: 398, 
• Sociale Dumping: 138, 
• Fiscaal zwartwerk (geen factuur): 394 

Daarnaast waren er door professionele gebruikers in totaal 269 meldingen. Dat zijn gebruikers die als sociale partner ook worden betrokken bij de evaluatie van de plannen voor eerlijke concurrentie (PEC's) of bvb. steden en gemeenten. In vergelijking met 2024 gaat het over een stijging met 109 meldingen (68%). De meeste meldingen gingen over: 

• Verhuissector: 95, 
• Bouwsector: 24, 
• Goederentransport: 15, 
• Horeca: 12, 
• Kleinhandel: 9 

Nieuwe trends 

“Door de meldingen krijgen we snel zicht op nieuwe trends in de strijd tegen sociale fraude. Het voorbije jaar registreerde het meldpunt diverse meldingen van niet-aangegeven arbeid”, aldus Rob Beenders. 

“Dat  werd bijvoorbeeld vastgesteld in de entertainmentsector, waar gevallen van illegale arbeid door DJ’s of showartiesten aan het licht kwamen, soms in combinatie met een uitkering. Daarnaast trokken ook de meldingen over personen in het genot van een uitkering van het RIZIV of de RVA, die zich toelegden op het kweken van honden, de aandacht.   

Daarnaast zien we bijvoorbeeld dat er vaker wordt geklaagd over inkomsten uit bijlessen die niet worden aangegeven. Die bijlessen worden vaak geregeld via online platformen. Daardoor is het moeilijker om te achterhalen wie er precies achter zit. 

Ook bij influencers zien we dit probleem. Sommige mensen verdienen geld via sociale media zoals TikTok of OnlyFans, terwijl ze tegelijk een uitkering krijgen. Dat mag natuurlijk niet. 

Er zijn ook meldingen uit de gezondheidszorg. Daar gaat het bijvoorbeeld over zorg die wordt aangerekend, maar eigenlijk nooit is uitgevoerd. Dit is extra gevoelig, zeker omdat er de laatste tijd veel aandacht is voor problemen in de thuiszorg. 

Wat opvalt, is dat fraude verandert. Het gebeurt steeds vaker online en wordt slimmer aangepakt. Daardoor is het moeilijker om alles te controleren. 

Toch blijven ook oudere vormen van fraude bestaan. Denk aan garages die vanuit een privéwoning werken zonder toestemming, of mensen die via sociale media zoals Instagram, Facebook en WhatsApp werk aanbieden zonder dit officieel te regelen. 

Omdat alles online gebeurt, wordt het voor inspectiediensten moeilijker. Mensen gebruiken vaak schuilnamen en laten weinig gegevens achter, zoals enkel een e-mailadres of telefoonnummer. 

Ook de pakjessector blijft een aandachtspunt. Door de enorme groei van online shoppen is er meer werk, maar ook meer risico op misbruik. Denk aan zwartwerk, valse contracten of constructies die niet kloppen. 

Dit alles wijst op de meerwaarde van het Meldpunt als tool binnen de strijd tegen de sociale fraude en de strategische uitbouw van het beleid en controlemethodologieën” aldus Rob Beenders. 

“Fraude verandert en wordt steeds digitaler. Daarom is het belangrijk om alert te blijven en deze nieuwe vormen goed op te volgen. Wie fraudeert, steelt van mensen die het echt nodig hebben. Dat mogen we nooit toelaten. Het is goed dat het meldpunt steeds meer meldingen ontvangt. Zo kunnen de inspectiediensten gericht optreden en misbruik aanpakken”, zegt minister Beenders.  

Grensoverschrijdende fraude 

Vorig jaar waren er 184 meldingen van fraude over de landsgrenzen heen. Dat betekent dat er iets niet klopt tussen verschillende landen. Daarvan gingen 157 meldingen over sociale dumping. Dat is wanneer mensen in een ander land werken aan slechtere voorwaarden of tegen lagere lonen, wat niet eerlijk is. De andere 27 meldingen gingen over andere vormen van fraude, zoals uitkeringen of bijdragen die niet correct zijn. 

Een simpel voorbeeld: iemand die in België een werkloosheidsuitkering krijgt, maar intussen in Nederland zwart werkt. Of iemand die tegelijk kindergeld ontvangt in België én in Frankrijk.  

“Fraude gaat verder dan onze landsgrenzen. Sommigen zien het vrij verkeer van werknemers en personen als een opportuniteit om te frauderen. Dat kan niet. We moeten zo veel mogelijk samenwerken met internationale partners om grensoverschrijdende fraude aan te pakken”, zegt minister Beenders.  

Strijd tegen sociale fraude is een prioriteit  
 
De strijd tegen sociale fraude is een prioriteit voor de Federale Regering. “Het meldpunt is één van de onderdelen op basis waarvan er controles worden gevoerd, maar uiteraard worden er naast het opvolgen van de meldingen ook individuele en gemeenschappelijke acties georganiseerd om sociale fraude te bestrijden. Vorig jaar werden in totaal 147.863 onderzoeken afgesloten door sociale inspectiediensten, er werden 15.337 gemeenschappelijke controles uitgevoerd”, vult minister Beenders aan. 

 
Er werd afgelopen jaar 414 miljoen euro gerecupereerd en op voorstel van minister Beenders, werden de boetes verhoogd met 25%. “Daarnaast krijgen sociaal inspecteurs die wegcontroles uitvoeren de mogelijkheid om onmiddellijk boetes te innen. Op die manier kan er meteen opgetreden worden als er in de transportsector overtredingen zijn. Werkgevers die sociale fraude plegen kunnen het recht op vermindering verliezen van RSZ en in de bouwsector wordt de check out ingevoerd”, besluit de minister.